قراردادهای بین المللی ، انواع قراردادها ، انواع قراردادهای بین المللی ، تدوین قرارداد ، مشاوره تدوین قرارداد ، مشاوره حقوقی قراردادها حسین نوریان ، حسام الدین رنجبر

قراردادهای بین المللی

محتوای قراردادهای بین المللی بسته به نوع آن متفاوت است اما به طور کلی قراردادهای بین المللی حاوی ارکان اساسی از جمله مشخصات طرفین، موضوع قرارداد، قیمت کالا یا خدمت، مدت قرارداد، چگونگی اجرای تعهدات قراردادی، شرایط فسخ یا انفساخ، روش های حل و فصل اختلافات قرارداد، شرایط تعلیق قرارداد و فورس ماژور، امکان مذاکره مجدد و استفاده از شرط هاردشیپ، زبان و قانون حاکم بر قرارداد و… آن است.

انواع قراردادهای بین المللی

قراردادهای بین المللی، گونه های مختلفی دارند که برای خرید و فروش کالا ، خدمات یا ترکیبی استفاده می شوند از آن جمله می توان موارد زیر را نام برد:

قراردادهای بیع متقابل (Buy Back)

بیع متقابل درعرصه تجارت جهانی، یکی از شیوه های تجارت متقابل است که در گزارش تخصصی کمیسیون حقوق تجارت بین الملل سازمان ملل به این شرح تعریف شده است:معاهدات تجاری بیع متقابل عبارتند از: ترتیبات قراردادی بین المللی که به موجب آنها، یک طرف کالا یا سایر اقلام دارای ارزش اقتصادی، از قبیل خدمات یا تکنولوژی را تامین می کند و در عوض، از طرف مقابل، میزان مورد توافقی از کالا یا سایر اقلام دارای ارزش اقتصادی را خریداری کرده و یا موجبات خرید آن کالا را توسط دیگری فراهم می کند. قرارداد های بیع متقابل در کشورهای در حال توسعه که نیاز مند جذب سرمایه خارجی هستند کاربرد فراوان دارد و بعضا از این قرارداد به عنوان روشی برای سرمایه گذاری و جذب آن استفاده می شود البته باید توجه داشت که حفظ منافع طرفین در این نوع قرارداد نیازمند دقت و استفاده از شروط و تمهیدات علمی قراردادی است زیرا این نوع قراداد می تواند به صورت بالقوه منشا ایجاد ریسک های تاثیر گذار برای طرفین باشد که یک قرارداد خوب میزان ریسک طرفین را به صورت متوازن توزیع می کند. این ریسک ها می تواند شامل موارد هزینه ای، تاخیر در انجام، ناتوانی در تولید و بهره برداری یا کاهش آن، کاهش یا افزایش قیمت عوامل پایه ای تولید مانند مواد اولیه، کاهش قیمت محصول نهایی و مانند آن باشد. در ویرایش های جدید قراردادهای بیع متقابل مانند نسل سوم، این ریسک ها بهتر مدیریت می گردد. شیوه آنالیز ریسک گروه مشاوران کرانه دانش متناسب با تحلیل و مواجهه موثر قراردادی با این ریسک ها تدوین شده است.

قرارداد ساخت، بهره برداری، انتقال (Build- operate-Transfer (BOT

یکی از روش هایی که برای خصوصی سازی اقتصادی و جذب سرمایه و تکنولوژی مورد توجه خاص دولت های در حال توسعه قرار گرفته است، قرارداهایی است که به طور عام ساخت، بهره برداری و انتقال(BOT) نام گرفته اند. این نوع قرارداد بیشتر برای تأمین مالی طرح ها مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع در این نوع قرارداد، ساخت در بهره برداری پروژه، در مدت معین، توسط شرکتی که اصطلاحاً شرکت مجری طرح نام دارد انجام می شود و کشورها می توانند با استفاده از این سرمایه گذاری، زیرساخت های اصلی را فراهم سازند. در این حالت معمولا کنسرسیومی از شرکت ها تشکیل می شود که وظیفه سرمایه گذاری و اجرای قرارداد را بر عهده دارند و از راه فروش کالا و خدمات حاصل شده از پروژه سرمایه اولیه و بهره و سود متعلق به آن را باز می گردانند. در انواعی از این قرارداد پس از طی شدن دوران مشخص شده، تکنولوژی و زیرساخت فراهم شده به دولت واگذار می گردد.
تحلیل دقیق هزینه / فایده طرح از الزامات مهمی است که باید قبل از این نوع قرارداد به دقت انجام شود. طرح مورد نظر باید بتواند ارزش افزایی اجتماعی را در دوران بهره برداری مجری به همراه داشته باشد و طبیعتا شیوه تامین مالی و سرمایه گذاری در طرح نیز باید به دقت بررسی گردد. ناتوانی در تامین مالی یا اخذ مجوزات لازم ازمهم ترین ریسک های این نوع از قرارداد است و از این رو استفاده از روش های مهندسی ارزش می تواند این نوع از ریسک ها را کاهش دهد. تعدد ذی نفعان و شرکت هایی که در انجام طرح مشارکت می کنند نیز منشا ایجاد ریسک های مرتبط با حوزه ذی اثران طرح است که روش تدوین قرارداد گروه مشاوران کرانه دانش بر مبنای مدیریت موثر این ریسک ها طرح ریزی گردیده است. ریسک های میزان و دگرگونی های حمایت حاکمیتی از طرح، ریسک های با منشا اقتصادی مانند نرخ تورم، ارز، بهره و سود بانکی و تغییر قوانین و مقررات نیز از جمله عدم قطعیت هایی است که در تدوین یک قرارداد خوب BOT باید مورد توجه قرار گیرد.

قرارداد احداث، تملک، بهره برداری (Build own operate B.O.O)

در این قرارداد کنسرسیوم مسئول ساخت و بهره برداری از پروژه است بدون اینکه مجبور باشد پروژه ساخته شده را به دولت و یا بخش دولتی واگذار نماید مالکیت پروژه در اختیار کنسرسیوم قرار خواهد گرفت. این نوع از قرارداد نیز در تشابه با قرارداد قبلی می تواند در معرض ریسک های مختلف قرار گیرد که در این حالت ریسک های فوق الذکر برای طرف سرمایه گذار به میزان قابل توجهی افزایش می یابد که در این حالت ایجاد توازن مناسب بین ریسک های طرفین بسیار کلیدی خواهد بود. از آنجا که دولت یا کارفرما خریدار محصولات و خدمات این نوع از طرح ها است، عدم قطعیت های مرتبط با این ویژگی و تحلیل موثر ذی نفعان آن باید مورد توجه ویژه قرار گیرد.

قراردادهای تأمین مالی یا فاینانس (Finance)

قراردادی است که برای تامین مالی مورد نیاز برای اجرای طرح ها و خرید کالای سرمایه ای و خدمات فنی و مهندسی در پروژه ها با استفاد از تسهیلات اعتباری خارجی میان یا بلند مدت برقرار می گردد. معمولا یک طرف این قرارداد بانک ها و موسسات مالی هستند که بازپرداخت آنها باید توسط شرکت های بیمه مالی و اعتبار صادراتی تضمین گردد. این روش در مواردی که نیازمندی برای تامین مالی زیاد باشد استفاده می گردد تا خریدار بتواند اعتبارات اسنادی لازم برای تامین نقدینگی برای خرید کالا را فراهم آورد. قراردادهای فاینانس تا حدودی شبیه قراردادهای عقد قرض است که در آنها وجه الضمان موضوعیت مهمی خواهد داشت که ممکن است از طریق ضمانت نامه های بانکی بین المللی یا تعهد دولت ها انجام گردد. قراردادهای فاینانس می تواند مشروط به استفاده از منابع مالی در موضوعات خاص باشد یا برای آن محدودیتی در نظر نگرفته شده باشد. قراردادهای فاینانس بسیار مورد توجه فعلان اقتصادی است زیرا با فراهم کردن منابع مالی قوی، مزیت های رقابتی در سرمایه گذاری آنها مانند مزیت مقیاس تولید یا برخورداری از تکنولوژی سرامد را ایجاد می نماید. اگرچه این نوع قرارداد معمولا توسط شرکت اعتبار دهنده تنظیم می شود اما وجود شروط مناسب و دقیق در آن می تواند ریسک های مرتبط با طرف دیگر را در حوزه مرجع حل و فصل اختلافات و ضمانت بازپرداخت را کاهش دهد باید توجه داشت معمولا سازمان تامین کننده اعتبار، تعهدی درباره اجرای موثر طرح و ریسک های مرتبط با آن ندارد و از اینرو هر نوع از عدم قطعیت که انجام طرح را با تاخیر مواجه سازد یا آن را ملغی کند مخاطرات شدیدی را برای اعتبار گیرنده به همراه خواهد داشت از اینرو تدوین و بررسی قراردادهای سرمایه گذاری نیازمند دانش و تجربه حقوقی و مالی است

استفاده از مطالب فوق تنها با ذکر منبع مجاز است

جهت دریافت اطلاعات بیشتر یا مشاوره مدیریت و تدوین قراردادها با گروه مشاوران کرانه تماس حاصل فرمایید